Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages
Filter by Categories
IT و سفر
آخرین-ترند ها
آداب و رسوم
آسیا
آفریقا
آموزش
اپلیکیشن های گردشگری
اخبار
اروپا
اصفهان گردی
اطلاعیه ها
ایران گردی
بهترین هتل ها
بوم گردی
تاریخی
ترین ها
تور لیدر شو
توریسم+
جاذبه ها
جزوات تورلیدری
جغرافیا
جهانگردی
خدمات رستوران
دانستنی های گردشگری
دسته‌بندی نشده
دیجیتال مارکتینگ و گردشگری
راهنمای تور ایرانگردی
راهنمای تور بین المللی
راهنمای سفر به...
رسانه ها
رستوران
روحیات ملل
سوغات و صنایع دستی
شخصیت ها
شناخت اماکن باستانی
طبیعت ایران
طبیعت گردی
عکس
غذای بین الملل
فیلم و کلیپ
قوانین و مقررات گردشگری
گردشگری الکترونیک
معرفی شخصیت ها
مفاهیم گردشگری
مقاصد برتر جهان
مکان های گردشگری
موزه
میراث جهانی یونسکو
نکات ضروری سفر
هتلداری
هتلداری

اصفهان شهر مناره ها – آسمان خراش‌هایی چشم نواز به سبک سلجوقیان

اصفهان شهر مناره ها – آسمان خراش‌هایی چشم نواز به سبک سلجوقیان

احداث مناره در ایران، به عنوان راهنما و هدایت معنوی و مادی، از دورۀ پیش از اسلام، آغاز و در عصر سلجوقی به اوج تکامل خود رسید.  همانطور که از نام مناره مشخص است این بنا نام خود را از نار به معنی آتش گرفته و قدیمیترین تعریف مربوط به مرحوم عباس زمانی است. مناره یعنی جای نار (آتش) و در واقع محل نور و روشنایی بوده که گاه کلمۀ مأذنه و میل راهنما نیز به آن اطلاق شده است.

سابقۀ تاریخی و عملکرد مناره‌ در اصفهان

از نظر برخی از محققان، احداث مناره‌های منفرد ایران، با عملکرد میل راهنما در قرون اول اسلامی به نوعی تداوم معماری برجهای آتش قبل از اسلام ایران بوده است.

در دورۀ اسلامی، عملکرد مناره گسترده‌تر میشود. مناره‌ها نقش راهنمایی مسافران را بر عهده داشته‌اند؛ اما ستایش خدای یکتا در کنار آتش به مکانهای مقدسی مانند مسجد و مدرسه تغییر مکان داده و این بناها بدین وسیله، نقش مذهبی خود را در کنار مسجد و مدرسه ادامه داده‌اند. گاه در مسیر کاروانهای زیارتی، خیرین دارالضیافه‌هایی برای اطعام زائران احداث میکردند و مناره‌ها نشان محل اطعام و اطراق مسافران می‌شدند.

در دوره پیش از اسلام آتشگاه ها بیشتر بر جاهای بلند روی تپه ها و دامنه کوه ها ساخته می شد و یا اینکه بنا را بر روی بلندی که به هر سو مشرف باشد می ساختند و آتش بر روی آن می افروختند. پس از اسلام منارها جزئی از اجزای مساجد شدند و کاربرد اقامه اذان را در بر گرفت.

اوج ساخت مناره پس از اسلام در قرن ۵ و ۶ هجری زمان حکومت سلاجقه بوده، در زمانی که اصفهان پایتخت سلجوقیان بوده است به همین دلیل اصفهان را شهر مناره ها می نامند.

مسجد پامنار اصفهان

زواره در سی و دو فرسنگی شمال شرقی شهر اصفهان در حاشیه کویر مرکزی ایران واقع شده از شهرهای بسیار قدیمی ایران است و یکی از نمونه های جالب مساجد دوره سلجوقی ایران را دارا می باشد.

مناره

به غیر از این مسجد معتبر سلجوقی در زواره مسجد قدیمی دیگر نیز از دوره سلاجقه وجود دارد که کوچکتر از مسجد جامع است آن است و در قرن هشتم هجری با گچ بریهای فراوانی که شیوه تزییناتی آن قرن می باشد آراسته شده است.

مناره

این مسجد بنام مسجد پامنار معروف است و در ضلع جنوبی آن شش ایوان کوچک واقع شده که هر یک از آنها دارای یک محراب تزییناتی از نوع گچ بری است ولی مقداری از این تزیینات بخصوص خطوط خطوط ثلث محراب اصلی آن از بین رفته است.

مناره چهل دختران اصفهان

منار چهل دختران در منتهی الیه شمالی محله )جوباره( از محالت قدیمی اصفهان و محل سکونت یهودیان این شهر واقع شده و در حدود ۲۱ متر ارتفاع دارد ولی بنظر می رسد که قسمتی از نوک مناره از بین رفته باشد. پنجره بزرگی درقسنت بالای منار و در ثلث دوم بدنه آن رو به سمت جنوب قرار دارد.

مناره

دهانه این پنجره بشکل مربع مستطیل است و قسمت بالای آن از چوب و درستونهای گرد کوچکی است که نیمی از آنها در داخل دیوار مناره قرار دارد. کتیبه فوقانی مناره بخط کوفی آجری برجسته بر زمینه آجری پنج آیه سوره طه است.

در سمت شمال سطح زمین را به قدری پایین برده اند که حدود سه و نیم متر و نیم از پی منار از لاشه و مالط آهک سیاه (آهک خاکستر)ساخته شده نمایان شده است.

مناره

از نظر استاد پیرنیا مناره‌های مسجد تاریخانه و جامع ساوه، دو مناره از شش منارۀ مهم ایران است که از آنها به عنوان نشانۀ مسجد که در مسیر کاروان بوده اند، یاد کرده و منارە چهل دختران نیز دارای همان ویژگی‌هاست و از نظر زمانی، به مناره‌های یادشده نزدیک است.

مناره مسجد علی

مناره مسجد علی که در گوشه شمال غربی مسجد علی )از آثار دوره شاه اسمعیل اول در محل یک مسجد سلجوقی( قرار دارد و وجه تسمیه فعلی آن به مناسبت مجاورت با مسجد علی است و از دوره سلجوقی است که در اواخر قرن پنجم یا اوایل ششم هجری ساخته شده و ارتفاع آن در زمان ساختمان از پنجاه متر متجاوز بوده است ولی امروز در حدود ۵/۵۱ متر بیشتر ارتفاع ندارد. این مناره از بالا یه پایین شامل پنج کتیبه است که بسیاری از کلمات آن ریخته است.

مناره

 

تزئینات آجری به کار رفته در منار علی متنوع بوده به گونه ای که ذوق معمار آن را در دیدگان ناظر به رخ کشیده،گویی زمینه ی کار او همچو مومی در دستانش بوده که به هرگونه که خواسته آن را تزیین نموده است.

کتیبه های مناره مسجد علی

منارهمناره

کتیبه های منار علی نیز جزیی از تزیینات بدنه منار می باشد اما با این تفاوت که معمار به جای ایجاد طرح و شکل هنری بر روی زمینه ی کار خود با استفاده از ابزار و مصالح در دست و همچنین با استفاده ۱۶ از خط رایج در زمان ساخت جهت بیان اعتقاد قلبی به خلق آثاری شگرف پرداخته است.

منار ساربان

منــاره ســاربان دروازه اصفهــان قدیــم بوده کــه از اینجــا نگهبانی میدادنــد تــا ورود کاروانهــا را مشــاهده و همچنین علامــت میدادند کــه کاروان‌ها مســیر خود را گــم نکننــد.

در نزدیک مناره ســاربان نیز مقبره بابا تون تــاب یک عارف قدیمی قرارداشت که داستانهایی در این زمینــه بیــن اهالــی رایج بــود.

مناره
این مناره که یکی از زیبا ترین مناره های عهد سلاجقه در اصفهان در انتهای شمالی محله جوباره(ناحیه یهودی نشین اصفهان) نزدیک مناره چهل دختران در گوشه یک میدان کوچکی در پای مناره بوده است.

ارتفاع این مناره در حدود ۴۸ متر است و محیط قاعده آن چهارده متر می باشد و از پایین به بالا دارای هفت قسمت متمایز است : قسمت اول آن آجر چینی ساده است. قسمت دوم وسوم آن دارای تزیینات عالی آجری می باشد .

قسمت چهارم تاج اول مناره است که مقرنس های آجری توام با کاشی فیروزه ای دارد و بسیار جالب و پر حالت است . قسمت پنجم آن تزیینات آجری است .
قسم ششم آن تاج دوم مناره است و قسمت هفتم آن تارک مناره است. دو قاعده دو تاج این مناره دو کتیبه بسیار زیبا از بهترین رنگ فیروزه ای کاشی دیده می‌شود.
سال ساختمان این مناره در کتیبه های فعلی آن موجود نیست لذا بطور قطع نمی توان زمان ساختمان آن را معلوم کرد. پروفسور پوپ سال ساختمان این مناره را در اواخر قرن پنجم هجری می‌داند وآقای مایرون بمنت سمیث ساختمان آن را بین سال های ۵۵۰ تا ۶۸۸ هجری تخمین زده است.

اصفهان محله امامزاده اسماعیل منار مسجد شعیا

اصفهان محله امامزاده اسماعیل منار مسجد شیعا در شمال غربی امامزاده اسماعیل چند پا طاق های قدیمی با طاق هایی که بعدا بر آن نهاده شد مسجد شعیا را تشکیل داده اند در یک از دیوار های مسجد پایه ی بلند و هشت ضلعی این منار قرار گرفته است.

این منار مدور در ارتفاع ۳/۵ متری بعد از پایه،جاییکه بقیه منار خراب شده و بعداً بر آن یک گلدسته کاشیکاری افزوده اند ۶۵/۲ متر قطر دارد.
ساختمان پلکان معمولی است. میله مناره در پایین ساده است و در بالا نقوشی به شکل صلیب بزرگ و مربع های کوچک دارد که توسط کوربندهای پهن میان آجرها مجسم شده است.

ساختمان متعلق به عهد سلجوقیان است و به احتمال زیاد در قرن ششم هجری ساخته شده است.

دو منار دارالضیافه

.دردوطرف کوچه‌های که ازقدیم الایام به کوچه حاج کاظم معروف بوده دومناره مدوربه نام دو منار دارالضیافه واقع شده که تزئینات مقرنس کاری بسیار زیبایی دارد.

سبک تزئینات این دو مناره آنرا به دوره مغول مربوط می کند. تحقیقات و بررسی‌های محققان و پژوهشگران این نکته راروشن می کند که قدمت این دو مناره به ربع اول قرن هشتم هجری می‌رسد.

مورخانمی گویند: این دومناره بقایای یک مجموعه بزرگ که در قرن چهاردهم میلادی و زمان حکومت سلطان محمد خدابنده آباد بوده که
به مسافران خدمات میداده‌اند.

این دومناره به شماره۲۷۲ درفهرست آثارملی به ثبت رسیده است.

منار رهروان

تاریخ بنای این مناره را، دوره ی سلجوقی و پس از مناره های معروف اصفهان به نامهای مناره علی و مناره ساربان می دانند.

مناره

این محله راران ونام قدیم این محله ادخلان شهر یا شهر شاه ادخلان بوده و این منار برج نوربان بوده برای اینکه چوبان و شبان ها در هنگام شب راه خودشان را گم نکنند.

مناره

تزیینات این مناره بسیار ساده هستند و کتیبه های نقش بسته بر آن شوربختانه به شکل ناجوری آسیب دیده وتخریب شده اند.

تنها کتیبه تقریباً سالم آن کتیبه فوقانی است که به خط ثلث و بر کاشی فیروزه ای رنگ کار شده و بر روی آن جمله «لا اله الله صادقاً مخلصاً محمد رسول الله» نگاشته شده است.

یک نوار از خطوط بنایی که در آنها نام های حضرت محمد (ص) و امام علی (ع) تکرار شده از دیگر تزیینات بدنه ی مناره است.

مناره گلبار یا گلدسته یا منار خواجه عالم

این مناره به اسم منار خواجه عالم هم شهرت دارد که از نظر معماری خیلی جالب است. گفته می‌شود این منار را شاگرد معمار اصفهانی، دور از چشم استادش که در هارون ولایت مشغول ساختن منار دیگه ای بوده، ساخته است.

مناره

 

این شاگرد دو راه پله در منار ساخته و یکی از راهها را از دید مخفی کرده است، بعد از پایان کار، استاد برای نظارت این بنا می‌آید و با شاگردش به بالای مناره میره می‌رود و به هنگام برگشت شاگرد بعد از پله چهارم از طریق راهرو مخفی پایین می‌آید و به کار مشغول می‌شود.

مناره

استاد وقتی شاگرد را در پایین مناره می‌بیند و بعد از اطلاع از جریان کار تعجب زده می‌شود.

اصفهانی‌ها معتقدند در زیر این مناره گنج خسروانی دفن شده است و ماری به بزرگی یک گوسفند که طلسم شده از این گنج محافظت می‌کند!

منار زیار

منار زیار در ۳۳ کیلومتری شرق اصفهان قرار دارد. روبروی آن، در شمال رودخانه مسجد و مناره برسیان دیده می‌شود.

علت نامگذاری این مناره به احتمال زیاد ساخت آن در دوره حکمرانی مرداویج زیاری بوده است که در آغاز قرن چهارم، شهر اصفهان پایتخت وی بوده‌ و در ساحل زاینده رود قصرهایی برای سکونت و مراکز اداری حکومت وی بنا شده بود. منار زیار:تنها نمونه منار سه طبقه اصفهان است.

 

مناره

منار زیار کاملا سالم و در مقایسه با سایر مناره‌ها حالت قدیمی خود را حفظ کرده است. منار زیار دارای ارتفاع ۵۰ متر است و تاریخ ساخت آن به سال‌های ۵۵۰ و ۶۸۸ هجری قمری تخمین زده شده است.

مناره مسجد گز

مناره مسجد گز (۵۲۰ تا ۵۲۵ هجری قمری) در ۱۸ کیلومتری شمال هر اصفهان واقع شده است و از نواحی باستانی حومه اصفهان محسوب می‌شود و در بلوک خور قرار دارد.

مناره

مناره مسجد گز از دوره سلجوقیان وجود داشته است. آبادی گز از قدیم در کنار شاهراه اصفهان – تهران واقع شده بود و اهمبت خاصی داشته است.مناره

مناره مسجد گز در گوشه شمال غربی مسجد واقع شده و در کنار آن کاروانسرای عصر صفوی جلب توجه می‌کند.

مناره مسجد سین در شش کیلومتری شمال گز در همان بلوک قرار گرفته است و تاریخ بنای آن ۵۳۶ هجری قمری است.

منارهای دردشت و بخت آغا

دو منار دردشت بر فراز سر در بلندی به ارتفاع حدود ۱۵ متر قرار دارد که باقیمانده مدرسه با شکوهی از دوره پادشاهی محمد آل مظفر می‌باشد.

مناره
منارهای دردشت متصل به بنایی برج مانند به نام مقبره سلطان بخت آغا همسر سلطان محمد آل مظفر می‌باشد که در سال ۷۶۹ به قتل رسیده است.

مناره

سلطان بخت آقا برادرزادهٔ شاه شیخ ابواسحاق، پادشاه سدهٔ هشتم خورشیدی است.

سلطان بخت آقا پس از قتل عمویش به دست آل مظفر، تصمیم می‌گیرد با ازدواج با سلطان محمود آل مظفر به دربار او نفوذ کرده و میان شاهزادگان این خاندان را به هم بزند و  انتقام خون عمویش را بگیرد.

در این راه برادرشوهرش نیز به او کمک می‌کند. چندی نمی‌گذرد که که سلطان مظفر به توطئه‌های همسرش بخت آغا پی می‌برد و دستور قتل او را می‌دهد.

مدتی پس از قتل سلطان بخت آقا، جلال الدین اصفهان را متصرف می‌شود و دستور می‌دهد بر روی گور آن بانو آرامگاهی بسیار زیبا بسازند. بنای کنونی این آرامگاه کنار مناره‌های دردشت واقع شده است

سنگ قبر سلطان بخت آغا از سنگ سماغ قرمز ساخته شده که بسیار نفیس است و کتیبه آن در سال ۷۵۳ هـ.ق ۱۵ سال قبل از به قتل رسیدن سطان بخت آغا به دستور خود وی نوشته شده است.

این آرامگاه با گنبدی کاشیکاری ، یک بنای تاریخی زیبا و دیدنی است . کتیبه منارهای دردشت که یکی از آنها ریخته و دیگری باقی است به خط بنائی آجری بر زمینه کاشی فیروزه ای است .
خطوط سر در مجلل آن نیز به خط بنائی با کاشی فیروزه ای به زمینه آجری است .

نشانی : خیابان عبد ا لرزاق اصفهانی

منار شهرستان

در مجاورت بقعه الراشد بالله و پل قدیمی شهرستان سابقاٌ مناره ای هم از قرن ششم هجری و از دوره سلاجقه وجود داشته است که در ردیف مناره های بسیار زیبای اصفهان به شمار می رفت.

مناره

این منار دارای دو پلکان بوده که از یکی بالا میرفته اند و از دیگری پایین می آمدند و از نظر معماری مناره جالبی بوده است.

مناره

این مناره از لحاظ نقوش و تزیینات نیز مانند مناره مسجد علی و مناره ساربان بوده و بیشتر سیاحان خارجی که از عهد صفویان به اصفهان آمدند مخصوصا سیاحانی که در یک قرن اخیر اصفهان را دیده اند این منار را توصیف کرده اند و از باستان شناسان آقای سمیث در مقاله (مناره
اصفهان) از این مناره به نام مناره شهرستان و شاه رستم یاد کرده است.مناره

این مناره را به طمع استفاده از آجرهای آن در سال ۱۳۳۳ هجری قمری عمداً خراب کرده اند.

در دوران تیموری مناره‌هایی با ارتفاع زیاد ساخته شدند و در دوران صفوی بدنه مناره‌ها به نقش‌ها و تزئینات بیشمار آراسته شد و از این دوره به بعد مناره‌ها سیر نزولی خود را سپری کردند. از دوران زندیه و افشاریه مناره‌های بسیار اندکی باقی مانده است و در دوره قاجار از ارتفاع مناره‌ها کاسته شد. لذا اوج تکامل معماری مناره‌ها را می‌توان مقارن با دوران سلجوقیان در ایران دانست.

عکس‌ها: مهدی نجفی

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *