خانه‌های تاریخی اصفهان
‌ نگاهی به مشهورترین خانه‌های تاریخی اصفهان
۱۵ فروردین ۱۳۹۷
اصفهان شهر مناره ها – آسمان خراش‌هایی چشم نواز به سبک سلجوقیان
۲۸ فروردین ۱۳۹۷
مسجد حکیم

مسجد حکیم اصفهان یک از شاهکارهای معماری ایران در دوره ی اسلامی مسجدی است چهار ایوانی با آجر کار های بسیارمتنوع و در حد یکی از بهترین کار های معماری دوره صفوی می باشد. این مسجد دارای محرابهای متعدد و متنوع که هر کدام نسبت به شبستان خود ساخته شده و ایوانهای مرتفع و شبستانهای تابستانی و زمستانی و طاقنماها است که با تزیینات بسیار عالی همراه است.

درباره ی مسجد حکیم اصفهان که کمتر از آن سخن رفته و آثاری زیبا در آن نهفته است به بررسی کوتاه می پردازیم.

حکیمی در هند بانی ساخت مسجد حکیم اصفهان

مسجد حکیم با حدود هشت هزار متر مربع که در بازار رنگرزان واقع شده است.

مسجد حکیم اصفهان را حکیم داود ملقب به تقرب خان طبیب شاه عباس دوم بنا نهاده و در سال ۱۰۷۳ ه.ق ساخت آن را به پایان رسانیده است.

شاردن در سفرنامه خود می نویسد حکیم داود که طبیب شاه عباس دوم و شاه صفی بود در نتیجه دسایس اطرافیان مورد بی مهری شاه شد و از پیش آمدهای بدتری ترسید …. و به هندوستان گریخت و در اثر ملازمت اورنگ زیب و انجام خدماتی ملقب به تقرب خان اندازه ای ترقی کرد که شخص بسیار معتبری شد.

مسجد حکیم

حکیم داود به محض اینکه در هندوستان بر مسند عزت استقرار یافت و اموال زیادی برای خانواده اش به اصفهان فرستاد و دستور ساختن یک مسجد را داد و یا نیتی که داشت این کار را آن قدر ادامه داد تا مسجد عالی ساخته شد.

دیگر از مساجد بزرگ عهد صفویه مسجد حکیم داود اسپهانی معروف به هندی است. مسجدی با صفا و مقدس و گشاده نزدیک به هفت هزار ذرع زمین را مسجد و ملحقاتش اشغال نموده و حکیم داود ملقب به تقرب خان با پولی که از عطا و انعام هند آورده این مسجد را مجاور مسجد جوجو ساخته و گویند بسی دقیق بوده که کارکنها به خشنودی باشند تا جایی که جلو راه خران گچ کش علف می ریختند که خود خران گچ کش علف می ریختند که خود خران گچ و آهک آورند بنا آن به سلطنت شاه عباس دوم شروع و کاشیکاری زینتش به عهد شاه سلیمان انجام گرفته . تاریخ سر درب ۱۰۶۷ که به تاریخ نوشته( مقام کعبه شد از داود اصفاهان) و نیز تاریخ کاشی کاری ۱۰۸۵ است.

اجزای مسجد حکیم

حوضخانه

از در شمال غربی که معروف به در دیالمه است وارد صحن حیاط خلوتی می شویم و به طرف زاویه جنوب غربی که فضایی است به طول دوازده متر و هفتاد سانتی متر و عرض شش متر و پنجاه سانتی متر و در جلو حوضخانه یا وضوخانه مسجد قرار دارد پیش می رویم.

مسجد حکیم

فضای داخلی وضوخانه به هشت متر و هشتاد سانتی متر و عرض هفت متر و هفتاد سانتی متر می باشد.اطزاف آن از طاقنماهایی تشکیل شده که طاقنمای تشکیل شده که طاقنمای جنوبی به شکل شاه نشین است و دیوار جنوبی آن به ارتفاع دو متر تو پر ساخته شده است و بالای دیوار از شبکه ای که شش ضلعی های منظم در آن قرار دارد و قسمتی از روشنایی داخلی حوضخانه را تامین می کند.

مسجد حکیم

مادر چاه یا چاه گاو

آب آشامیدنی ومصرفی مسجد حکیم در زمانهای دور به وسیله مادر چاه یا چاه گاو تامین می شده است. مادر چاه عبارت از چاهی است که قطر دهانه آن در حدود یک و نیم تا دو متر و عمق آن تا دو متری آب دارد. سطح آب معمولا در نقاط مختلف اصفهان نسبت به پستی و بلندی زمین و نزدیک بودن به رودخانه متفاوت است.

صحن مسجد

صحن بزرگ مسجد حکیم یا صحن اصلی به طول تقریبی شصت و یک متر و پنچاه سانتی متر و به عرض پنجاه و سه متر شصت سانتیمتر می باشد که از شمال به ایوانی بزرگ و رفیع و دو راه رو در طرفین محدود و راه رو طرف غرب ایوان به در خروجی شمالی منتهی می شود که راهرو ورود و خروج نمازگزاران است.

مسجد حکیم

راهرو طرف شرق یک راه ورودی به ایوان بزرگ و ایوان شرقی را میسر می کند ایوانی که ورودی آن از این راه رو می باشد محل نمازگزاران است . ناگفته نماند که برای ورود به تمام ایوانها راه روهای ورودی تعبیه شده ولی جلو ایوانها باز و ورودی به آنها میسر است.

 

ساعت آفتابی

مسجد حکیم

مسجد حکیم دارای دو ساعت آفتابی است که یکی در زاویه ی شمال غربی مسجد به شکل مثلث قائم الزاویه در گوشه ی دیوار شمالی و دیوار غربی ساخته شده و پایه ی آن از مصالح ساختمانی است.

 

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

\n